Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan'ın 8 Kasım Zafer Günü kutlamalarına katılmak üzere Karabağ'a gitti. Füzuli Uluslararası Havalimanı'nda Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından karşılanan Erdoğan'ın ziyareti, iki ülke arasında son haftalarda yaşanan diplomatik gerilimin ardından gerçekleşmesi nedeniyle dikkat çekti.
Başörtüsü tartışmaları, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral'ın istifası, Azerbaycan'ın 31 Türk vatandaşına giriş yasağı getirmesi ve Türkiye'de yaşayan bazı kişiler hakkında açılan ceza soruşturmaları, Ankara-Bakü ilişkilerinde alışılmışın dışında bir dönemin yaşanmasına neden oldu.
ERDOĞAN'I FÜZULİ'DE ALİYEV KARŞILADI
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 8 Kasım 2026 Pazar günü Azerbaycan'ın Karabağ bölgesine ulaştı.
Füzuli Uluslararası Havalimanı'nda Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan'ı, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve eşi Mehriban Aliyeva karşıladı. Havalimanında resmi karşılama töreni düzenlendi.
Ziyaret, Azerbaycan'ın 2020 yılındaki Karabağ Savaşı'nın ardından kutlamaya başladığı Zafer Günü'nün altıncı yıl dönümünde gerçekleştirildi.
Erdoğan'a Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, MİT Başkanı İbrahim Kalın ve Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran'ın da aralarında bulunduğu heyet eşlik etti.
İKİ LİDERİN GÜNDEMİNDE NELER VAR?
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, ziyaret kapsamında iki liderin Türkiye-Azerbaycan iş birliğini, bölgesel gelişmeleri ve uluslararası gündemi değerlendireceğini açıklamıştı.
Ancak görüşmenin dikkat çeken bir başka boyutu, iki ülke arasında ekim ayında yaşanan diplomatik tartışmalar oldu.
Erdoğan'ın Azerbaycan ziyaretinden önce yaptığı açıklamalar, Ankara'nın ilişkilerde ortaya çıkan sorunları üst düzey diplomasi yoluyla ele alma yaklaşımını ortaya koydu.
GERİLİMİN BAŞLANGICI: AZERBAYCAN'DAKİ BAŞÖRTÜSÜ DÜZENLEMESİ
Türkiye ile Azerbaycan arasında son dönemde yaşanan tartışmaların merkezinde, Azerbaycan'ın eylül ayında okul kıyafetlerine yönelik yaptığı düzenleme yer aldı.
Okullarda laik eğitim anlayışıyla bağdaşmadığı değerlendirilen kıyafet ve aksesuarlara getirilen kısıtlamalar, başörtülü öğrenci ve öğretmenleri etkilediği gerekçesiyle Türkiye'deki bazı siyasi ve toplumsal çevrelerin tepkisini çekti.
Türkiye'de bazı isimler düzenlemeyi din ve eğitim özgürlüğü açısından eleştirirken, Bakü yönetimi dışarıdan yapılan açıklamaların ülkenin iç işlerine müdahale niteliği taşıdığını savundu.
Azerbaycan'ın laik eğitim politikası ile Türkiye'deki bazı çevrelerin dini özgürlük hassasiyetleri arasındaki görüş ayrılığı, kısa sürede diplomatik ilişkileri de etkileyen bir tartışmaya dönüştü.
OKTAY SARAL'IN İSTİFASI GÜNDEME DAMGA VURDU
Tartışmanın en dikkat çekici gelişmelerinden biri, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Oktay Saral'ın görevinden ayrılması oldu.
Saral, ekim ayı ortasında yaptığı sosyal medya paylaşımında Azerbaycan'da başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellendiği iddialarını eleştirdi.
Bu açıklamalar, Azerbaycan yönetiminin Türkiye'den gelen tepkilere karşı hassasiyet gösterdiği döneme denk geldi.
26 Ekim 2026'da Saral, 2016 yılından beri sürdürdüğü Cumhurbaşkanı Başdanışmanlığı görevinden istifasını sunduğunu duyurdu.
Saral, görevden ayrılmasının savunduğu değerlerden vazgeçtiği anlamına gelmediğini belirtti.
Ancak görevden ayrılmasının yalnızca kendi tercihi olup olmadığı tartışma konusu oldu.
Saral, basına yaptığı açıklamada görevden ayrılma kararının kendisine iletildiğini belirtirken, bunun Azerbaycan'la ilgili eleştirilerinden kaynaklandığı kanaatinde olduğunu ancak kesin olarak bilmediğini söyledi.
Bazı haberlerde, Saral'ın görevden uzaklaştırılmasının Bakü yönetiminin talebiyle gerçekleştiği öne sürüldü. Bununla birlikte, Azerbaycan'ın böyle bir talepte bulunduğu iki ülkenin resmi makamlarınca doğrulanmış değil.
AZERBAYCAN'DAN TÜRKİYE'DEKİ İSİMLERE CEZA SORUŞTURMASI
Ankara-Bakü hattındaki gerilimin bir başka boyutunu Azerbaycan Başsavcılığı tarafından başlatılan ceza soruşturmaları oluşturdu.
Azerbaycan Başsavcılığı, 16 Ekim 2026 tarihinde ülkenin anayasal düzeninin zorla değiştirilmesine yönelik çağrılar ve dini nefretin körüklenmesi iddialarıyla ceza soruşturması başlattığını duyurdu.
Başsavcılık, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gazeteci Celal Çiftçi hakkında resmi suç isnadında bulunulduğunu ve uluslararası arama süreci başlatıldığını açıkladı.
20 EKİM'DE YEDİ KİŞİ DAHA HAKKINDA KARAR
Azerbaycan Başsavcılığı'nın 20 Ekim tarihli açıklamasında, Türkiye'de yaşayan ve faaliyet gösteren yedi kişi hakkında daha işlem yapıldığı bildirildi.
Açıklamada isimleri yer alan kişiler şunlar oldu:
- Rıdvan Kaya
- Zekeriyya Ceran (Abdullah İmamoğlu)
- Fatih Tezcan
- Ahmet Şanlı
- Fahrettin Taşkaya Saral
- Abdurrahman Tumer
- Alparslan Tanrıkulu
Azerbaycan makamları, bu kişilerin sosyal medya ve internet platformları üzerinden ülkenin anayasal düzeninin zorla değiştirilmesi ve dini nefretin körüklenmesine yönelik içerikler yayımladıklarını ileri sürdü.
Başsavcılık, yedi kişi hakkında 19 Ekim'de resmi suç isnadında bulunulduğunu, Bakü'deki bir mahkemenin yokluklarında tutuklama kararı verdiğini ve uluslararası düzeyde aranmaya başlandıklarını açıkladı.
Azerbaycan makamlarının bildirdiği bu suçlamalar, devam eden soruşturmalara ilişkin iddialardır. Söz konusu kişilerin suç işlediklerini ortaya koyan kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı anlamına gelmez.
31 TÜRK VATANDAŞINA AZERBAYCAN'A GİRİŞ YASAĞI
Diplomatik gerilimi büyüten bir diğer gelişme ise 21 Ekim 2026'da yaşandı.
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, çeşitli açıklama ve sosyal medya paylaşımlarını gerekçe göstererek 31 Türk vatandaşını istenmeyen kişi ilan etti ve ülkeye girişlerini yasakladı.
Listede dikkat çeken isimler arasında Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, DEM Parti Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu ve spor yorumcusu Ahmet Çakar da yer aldı.
Azerbaycan yönetimi, kararın ülkenin egemenliği ve anayasal düzenine yönelik olduğunu ileri sürdüğü açıklamalar nedeniyle alındığını bildirdi.
Ancak hangi kişinin hangi açıklaması nedeniyle listeye dahil edildiği ayrı ayrı belirtilmedi.
Giriş yasağı kararı ile Azerbaycan Başsavcılığının yürüttüğü ceza soruşturmaları farklı hukuki süreçler olarak değerlendiriliyor. Giriş yasağı bulunan 31 kişinin tamamı hakkında ceza soruşturması açıldığını söylemek doğru değil.
ALİYEV, ERDOĞAN'IN DAVETİNE RAĞMEN ANKARA'YA GELMEDİ
İki ülke ilişkilerinde dikkat çeken bir diğer gelişme, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Ankara'da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı zirvesine katılmaması oldu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 21 Ekim'de Aliyev ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede ikili ilişkilerin yanı sıra Türk Devletleri Teşkilatı'nın Ankara'daki toplantısı da gündeme geldi ve Erdoğan, Aliyev'i zirveye davet etti.
Ancak Aliyev, ekim ayı sonunda Ankara'da düzenlenen zirveye katılmadı.
Azerbaycan'ı toplantıda Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov temsil etti.
Azerbaycan basınında Aliyev'in yokluğu önceden belirlenmiş programıyla açıklanırken, bazı yorumcular kararı Ankara'ya yönelik diplomatik bir mesaj olarak değerlendirdi.
İSRAİL İLİŞKİLERİ DE TARTIŞMA KONUSU OLDU
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki görüş ayrılıkları yalnızca okul kıyafetlerine ilişkin düzenlemeyle sınırlı kalmadı.
Azerbaycan'ın İsrail'le sürdürdüğü yakın ilişkiler de Türkiye'deki bazı siyasi ve toplumsal çevreler tarafından eleştirildi.
Özellikle Türkiye'de İsrail'in Gazze'deki askeri faaliyetlerine yönelik güçlü tepkiler sürerken, Bakü'nün İsrail'le ilişkileri tartışmalarda öne çıktı.
Ancak bu eleştirilerin, Türkiye ile Azerbaycan arasında resmi düzeyde belirlenmiş bir dış politika krizine dönüştüğünü söylemek için yeterli açıklama bulunmuyor.
ERDOĞAN'DAN GERİLİMİ AZALTMA MESAJI
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 5 Kasım'da Güney Kore dönüşünde gazetecilerin Türkiye-Azerbaycan ilişkilerine ilişkin sorularını yanıtladı.
Erdoğan, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev ile telefon görüşmeleri yaptığını, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve MİT Başkanı İbrahim Kalın'ı Azerbaycan'a gönderdiğini belirtti.
İki ülke ilişkilerinin sıradan diplomatik bağların ötesinde olduğunu vurgulayan Erdoğan, dikkat çeken bir mesaj verdi:
“Türkiye ve Azerbaycan kardeşliğinin evelallah aşamayacağı hiçbir engel yoktur.”
Erdoğan ayrıca 8 Kasım'daki ziyaretin, ilişkiler açısından gerekli adımların atılması için fırsat oluşturmasını umduğunu dile getirdi.
Bu açıklamalar, Ankara'nın yaşanan tartışmaları büyütmek yerine diplomatik temaslarla yönetme isteğinin göstergesi olarak değerlendirilebilir.
KARABAĞ ZİYARETİ NE ANLAMA GELİYOR?
Erdoğan'ın Azerbaycan'ın Zafer Günü'nde Karabağ'a gitmesi, Türkiye'nin Azerbaycan'a verdiği siyasi desteğin sürdüğünü gösteren önemli bir diplomatik adım.
Aliyev'in havalimanında Erdoğan'ı bizzat karşılaması da son dönemdeki tartışmalara rağmen liderler düzeyindeki temasın devam ettiğini ortaya koydu.
Ancak iki liderin bir araya gelmesi, son haftalarda yaşanan bütün anlaşmazlıkların çözüldüğü anlamına gelmiyor.
Başörtüsü düzenlemesine yönelik eleştiriler, Türk vatandaşlarına getirilen giriş yasakları ve ceza soruşturmalarının geleceği, ilişkilerde takip edilmesi gereken başlıklar olmayı sürdürüyor.
Türkiye ile Azerbaycan'ın Güney Kafkasya'daki güvenlik iş birliği, enerji ve ulaştırma projeleri ile Ermenistan'la normalleşme süreci de iki ülke arasındaki ilişkilerin stratejik önemini koruyor.
GÖZLER ZİYARET SONRASI ATILACAK ADIMLARDA
Ankara-Bakü hattındaki son gelişmeler, iki ülke arasındaki köklü ilişkilerin gündelik siyasi tartışmalardan bütünüyle bağımsız olmadığını gösterdi.
Bununla birlikte tarafların diplomatik temasları sürdürmesi ve Erdoğan'ın Zafer Günü dolayısıyla Karabağ'a gitmesi, ilişkilerin devamına verilen önemin somut işaretleri arasında yer aldı.
Bundan sonraki süreçte belirleyici olacak konu, liderlerin görüşmesinin ardından giriş yasakları, adli süreçler ve karşılıklı siyasi açıklamalar konusunda somut bir değişiklik yaşanıp yaşanmayacağı olacak.
Karabağ'daki ziyaretin ardından yapılacak resmi açıklamalar, Ankara ile Bakü arasındaki gerilimin ne ölçüde giderildiğinin anlaşılması bakımından önem taşıyacak.
